PFAS-vrije voedselverpakkingen in 2026

PFAS-vrije voedselverpakkingen na augustus 2026: Wat de EU-PPWR betekent voor materialen die met voedsel in contact komen.

De wereldwijde voedselverpakkingsindustrie betreedt een nieuw tijdperk van regelgeving.

Door de groeiende bezorgdheid over persistente chemicaliën en de toenemende druk om milieuverontreiniging te verminderen, zijn per- en polyfluoralkylstoffen (PFAS) uitgegroeid tot een van de meest nauwlettend in de gaten gehouden groepen stoffen in materialen die met levensmiddelen in contact komen.

PFAS, vaak aangeduid als 'eeuwige chemicaliën', werden van oudsher gebruikt in papieren voedselverpakkingen om de vetbestendigheid en waterafstotendheid te verbeteren. Hun persistentie in het milieu en de mogelijke gezondheidsrisico's hebben er echter toe geleid dat regelgevende instanties wereldwijd de regelgeving hebben aangescherpt.

Voor fabrikanten van voedselverpakkingen, importeurs, distributeurs en restaurantketens die actief zijn op de Europese markt, is 12 augustus 2026 een cruciale deadline.

Vanaf deze datum moeten levensmiddelenverpakkingen die op de EU-markt worden gebracht, voldoen aan de nieuwe PFAS-limieten die zijn vastgesteld in de Verordening betreffende verpakkingen en verpakkingsafval (PPWR) .

Waarom PFAS "eeuwige chemicaliën" worden genoemd

PFAS vormen een grote familie van synthetische gefluoreerde verbindingen die veelvuldig worden gebruikt in industriële en consumentenproducten.

Binnen de voedingsmiddelenverpakkingssector worden PFAS van oudsher gebruikt om de weerstand tegen olie, vocht en hitte te verbeteren.

Veelvoorkomende voorbeelden zijn:

• Vetbestendige burgerverpakkingen
• Frietzakjes
• Magnetronpopcornzakjes
• Wegwerp papieren kommen
• Bakkerijpapier
• Papieren koffiebekers
• Sandwich wraps

In tegenstelling tot conventionele additieven breken PFAS niet gemakkelijk af in de bodem of het water. Ze kunnen tientallen jaren in ecosystemen aanwezig blijven en zich in de loop der tijd ophopen.

Vanwege hun extreme persistentie worden PFAS door wetenschappers en milieuorganisaties vaak omschreven als "eeuwige chemicaliën".

Naarmate het bewustzijn van blootstelling aan PFAS toeneemt, versnellen overheden hun inspanningen om het gebruik ervan in toepassingen die met voedsel in contact komen, uit te faseren.

Belangrijkste PPWR-vereisten in één oogopslag

Bron: Verordening (EU) 2025/40, artikel 5(5)

Waarom 12 augustus 2026 een keerpunt is voor voedselverpakkingen

Vanaf 12 augustus 2026 mogen levensmiddelenverpakkingen die PFAS bevatten in concentraties gelijk aan of hoger dan de limieten vastgesteld in het kader van de PPWR (Pharmaceuticals and Food Wrapping Regulations) niet langer legaal op de EU-markt worden gebracht.

Volgens artikel 5, lid 5, van Verordening (EU) 2025/40 mag de verpakking geen PFAS bevatten in concentraties die gelijk zijn aan of hoger zijn dan:

• 25 ppb voor elke afzonderlijke PFAS gemeten door middel van gerichte analyse;
• 250 ppb voor de som van PFAS gemeten door middel van gerichte analyse;
• 50 ppm voor totaal organisch fluor, inclusief polymere PFAS.

Voor verpakkingsproducenten, importeurs en horecamerken houdt naleving meer in dan alleen het vervangen van materialen. Bedrijven moeten mogelijk hun leverancierskwalificatiesystemen, testprocedures en inkoopstrategieën herzien.

Welke voedselverpakkingen kunnen hierdoor worden beïnvloed?

De nieuwe beperkingen zullen naar verwachting de grootste impact hebben op verpakkingsvormen die traditioneel afhankelijk zijn van gefluoreerde coatings.

Vetbestendige papieren containers

Verpakkingen voor fastfood, zoals gefrituurd voedsel en gebak, vereisen vaak een uitstekende oliebestendigheid. Sommige producten bereiken dit door behandelingen met PFAS-stoffen.

Papieren koffiebekers

Bepaalde papieren wegwerpbekers bevatten een beschermende laag die de vochtbestendigheid en duurzaamheid verbetert.

Afhaalbakjes en saladebakjes

Wegwerpkommen voor soepen, noedels, curry's en salades worden vaak blootgesteld aan hoge temperaturen en vette voedingsmiddelen.

Magnetronverpakkingen voor voedsel

Zakjes magnetronpopcorn en hittebestendige papieren verpakkingen maken van oudsher gebruik van gefluoreerde stoffen om te voorkomen dat vet tijdens het verhitten binnendringt.

Naarmate de regelgeving strenger wordt, zullen fabrikanten mogelijk steeds vaker alternatieve materialen gaan gebruiken die een barrièrewerking bieden zonder opzettelijk toegevoegde PFAS.

Vergelijking van PFAS-vrije alternatieven voor toepassingen met voedselcontact

Er komen steeds meer materialen naar voren die praktische opties bieden voor bedrijven die op zoek zijn naar veiligere verpakkingen voor voedselcontact.

FAQ

Zijn bamboeverpakkingen van nature vrij van PFAS?

Bamboe zelf bevat geen PFAS. De uiteindelijke samenstelling hangt echter af van het productieproces en de gebruikte additieven.

Kunnen papieren verpakkingen PFAS bevatten?

Ja. Bepaalde vetbestendige papierproducten maakten van oudsher gebruik van gefluoreerde coatings of additieven om de barrièrewerking te verbeteren.

Zullen de PFAS-beperkingen uiteindelijk ook gevolgen hebben voor markten buiten Europa?

Veel experts in de sector verwachten dat de beperkingen op persistente chemicaliën wereldwijd verder zullen worden uitgebreid, naarmate overheden hun voedselveiligheids- en milieubeleid aanscherpen.